Kedi Kulak Uyuzu: Belirtiler, Bulaşma ve Tedavi
Kedi kulak uyuzunun belirtileri, bulaşma yolları, veteriner tedavisi ve evde dikkat edilecekler.

Bu rehberde neler var?
Kısa cevap: Kedi kulak uyuzu, kulak kanalına yerleşen Otodectes cynotis adlı küçük akarların neden olduğu bulaşıcı bir parazit hastalığıdır. En belirgin işaretleri şiddetli kaşıntı, baş sallama ve kulakta kahve telvesine benzeyen koyu kirdir. Kesin tanı için veteriner hekim kulaktan örnek alıp mikroskopta bakar; tedavi de veteriner kontrolünde, uygun ilaçla yapılır.
Kedi kulak uyuzu belirtileri neler?
Kulak akarı bir kedide önce kaşıntı olarak fark edilir. Kedi kulak uyuzu belirtileri arasında şunlar öne çıkar:
- Kulağı arka ayakla sık sık, huzursuzca kaşıma
- Başı sallama ya da başı bir yana yatırma
- Kulak içinde koyu kahverengi ya da siyah, kuru ve kırıntılı kir
- Kulak kökünde ve kulak arkasında kızarıklık, tüy kaybı, kabuklanma
- Kaşımaya bağlı çizikler ve yaralar
Kulak arkasında tüy dökülmesi tek başına uyuz anlamına gelmez; pire alerjisi ve mantar da aynı bölgeyi açabilir. Ayrımı veteriner hekim yapar. Tüy dökülmesinin diğer nedenlerini kedi tüy dökülmesi yazısında anlattık.
Kulaktaki koyu ve kötü kokulu kir her zaman akar değildir. Maya enfeksiyonu da benzer bir kir yapabilir. Bu yüzden "kulak kiri var, uyuzdur" diyerek kendi başına ilaca başlama.
Kedi kulak uyuzu neden olur ve nasıl bulaşır?
Kulak akarları kedide esas olarak doğrudan temasla bulaşır. Kedi kulak uyuzu neden olur sorusunun cevabı çoğu zaman şudur: akar taşıyan başka bir kediyle ya da köpekle temas. Birlikte uyuma, birbirinin kulağını ve yüzünü yalama, oyun bu geçişi kolaylaştırır.
Riski artıran durumlar:
- Dışarı çıkan ya da sokakla teması olan kediler
- Barınak, pansiyon gibi çok hayvanlı ortamlar
- Evde yeni gelen, henüz muayene edilmemiş bir kedi ya da yavru
- Aynı evde tedavi edilmemiş bir hayvan
Evdeki kedi ve köpeklerin biri akar taşıyorsa diğerleri de genellikle kontrol edilmelidir. Kedi ile köpeğin birlikte yaşadığı evlerde tek hayvanı tedavi edip diğerini atlamak, hastalığın geri gelmesinin yaygın nedenidir. Yeni bir kedi aldıysan önce kediyi eve alıştırma sürecinde onu veteriner kontrolünden geçirmek ve diğer hayvanlarla ilk günlerde ayrı tutmak mantıklıdır.
Kedi kulak uyuzu insana geçer mi?
Kulak akarı kedi ve köpeklerin parazitidir; insanda kalıcı bir yerleşim yapması beklenmez. Kedi kulak uyuzu insana geçer mi diye soranlara cevabım: nadiren, temas eden deride geçici kaşıntı ya da kızarıklık görülebilir, ama bu tablo çoğunlukla hayvan tedavi edilince kendiliğinden kaybolur. Yine de ciltte kaşıntılı döküntün olursa bunu bir hekime göster.
Kulak uyuzunu başka bir şeyle karıştırma: kedilerdeki saçkıran gibi mantar hastalıkları insana daha rahat bulaşabilir. Bu konuyu kedi mantarı yazısında ayrıntılı ele aldık.
Kedi kulak uyuzu nasıl geçer?
Kulak uyuzu veteriner hekimin yazdığı akar ilacıyla geçer. Kedi kulak uyuzu nasıl geçer sorusunun pratik cevabı üç adımdır:
- Muayene ve tanı: Veteriner kulaktan örnek alıp akarı doğrular, iltihap ya da ikincil enfeksiyon olup olmadığına bakar.
- İlaç uygulaması: Hekim, kulağa damlatılan ilaç ya da deriye uygulanan damla gibi seçeneklerden kediye uygun olanı belirler. Doz, uygulama aralığı ve süreyi hekim söyler; ben burada sayı vermiyorum.
- Evdeki diğer hayvanların kontrolü: Aynı evde yaşayan kedi ve köpekler de muayene edilir, gerekirse onlar da tedavi edilir.
Kaşıntı azaldı diye ilacı yarıda bırakma. Akarlar tam temizlenmezse belirtiler geri döner. Tedavi bittikten sonra kontrol için hekimin verdiği randevuya git.
Kedi kulak uyuzu ilacı ve damlası nasıl seçilir?
Kedi kulak uyuzu ilacı reçetesiz bir ürün seçimi değil, bir değerlendirme sonucudur. Kulak zarı yırtılmış bir kedide bazı kulak damlaları zarar verebilir; bunu yalnızca kulağa bakan hekim görebilir. Yavru, hamile, emziren ya da hastalığı olan kedilerde ilaç seçimi de değişir. Kedi kulak uyuzu damlası diye aranan ürünleri kendi başına kullanmak yerine, hekimin yazdığı ürünü ve uygulama şeklini izle. Köpek için tasarlanmış ilaçları kediye uygulama.
Kedi kulak uyuzu doğal tedavi ve sirke işe yarar mı?
Evde denenen yöntemlerin akarı güvenle ve tamamen temizlediğini gösteren sağlam bir kaynak bulamadım. Kedi kulak uyuzu doğal tedavi başlığı altında anlatılan zeytinyağı, bitkisel karışımlar ya da kedi kulak uyuzu sirke uygulamaları kulağı tahriş edebilir, kaşıntıyı artırabilir ve asıl tedaviyi geciktirir. Sirke özellikle yaralı ve iltihaplı kulakta yanma yapabilir.
Doğru yaklaşım şudur: Önce muayene, sonra hekimin önerdiği temizlik. Kulağı pamuklu çubukla derine doğru temizleme; kir kulak kanalının içine itilebilir. Evde neyin güvenli olduğunu kedi ve köpeklerde kulak temizliği yazısında anlattık.
Acil veteriner uyarısı: Kulağından kanlı ya da irinli akıntı geliyorsa, kedin başını sürekli bir yana yatırıyorsa, dengesini kaybedip yürürken sendeliyorsa ya da kulağa dokunulmasına şiddetle tepki veriyorsa aynı gün veteriner hekime git. Bunlar kulağın derin enfeksiyonuna işaret edebilir.
Tedavi sırasında evde neler yapılır?
Tedavi sürerken ev düzeninde birkaç küçük önlem hastalığın geri dönmesini azaltır:
- Kedinin yattığı battaniye, yatak ve kılıfları sıcak suyla yıka.
- Hekim önerirse kedi ve köpeklerin hepsini aynı dönemde tedavi ettir.
- Kediyi ilaç uygulanan süre boyunca diğer hayvanlardan ayrı tut; birbirinin kulağını yalamasına izin verme.
- Pire de varsa onu da çöz. Pire ve kulak akarı birlikte görülebilir; kedi piresi yazısındaki ev ve kedi planı işine yarar.
- Düzenli iç ve dış parazit korumasını kedi iç parazit yazısındaki gibi veterinerinle planla.
Sık sorulan sorular
Kulak uyuzu olan kediye ne yapılır?
Kediyi veteriner hekime götür ve kulağı kendin temizlemeye ya da ilaç sürmeye çalışma. Hekim akarı doğrular, uygun ilacı verir. Ben dozu ve süreyi yazmıyorum; bunlar kedinin yaşına ve durumuna göre değişir. Aynı evdeki diğer hayvanların da kontrolü gerekir.
Bir kedinin uyuz olduğu nasıl anlaşılır?
Sürekli kaşınma, tüy kaybı, kabuklu ya da kızarık deri ve kulakta koyu kir uyuzu düşündürür. Ama uyuz birkaç farklı parazitle ortaya çıkabilir ve bunların görüntüsü birbirine benzer. Kesin ayrım için deri ya da kulak örneğinin mikroskopta incelenmesi gerekir.
Kedi kulak uyuzu köpeğe geçer mi?
Evet, kulak akarı kedi ile köpek arasında geçebilir. Bu yüzden evde ikisi birlikte yaşıyorsa hekim genellikle ikisini de muayene etmek ister. Köpek ve kedi için ilaçlar aynı olmayabilir; birinin ilacını diğerine verme.
Kulak uyuzu kendiliğinden geçer mi?
Tedavi edilmeyen kulak uyuzunun kendiliğinden temizlendiğine dair güvenilir bir bilgi yok; çoğu zaman kaşıntı ve iltihap artar. Kedi kulağını kaşırken yara açabilir ve bakteri enfeksiyonu ekleyebilir. Belirtiyi fark ettiğin gün randevu almak en güvenli yoldur.
Yavru kedide kulak uyuzu tehlikeli mi?
Yavru kedinin bağışıklığı ve vücudu henüz gelişmekte olduğu için ilaç seçimi daha dikkat ister. Kendi başına ürün kullanma. Yavru kedi bakımının genel çerçevesi için 1 aylık yavru kedi bakımı yazına bakabilirsin.
Kulak uyuzu şüphesinde ilk adım ne olmalı?
Kedin sık sık kulağını kaşıyor ve içinde koyu kir görüyorsan kulağı temizlemeye çalışmadan randevu al. Muayeneye git, hekimin yazdığı ilacı süresi bitene kadar uygula, evdeki diğer hayvanları da kontrol ettir.
Kaynaklar: LoveToKnow Pets (kulak akarı ve kulak çevresi tüy kaybı); Pati Mama'nın önceki kulak temizliği ve kedi mantarı yazıları. Bu yazı genel bilgi içindir, hekim muayenesinin yerini tutmaz.


